[بیل زمان] آسترونزیایی واقعاً به چه معناست؟

ماسه‌مال (/ˈtraʊ.əl/)، در دستان یک باستان‌شناس، مانند یک یار وفادار است — ابزاری کوچک، اما قدرتمند، که اسرار باستانی را کشف می‌کند، هر بار با یک قاشق دقیق. این شرلوک هولمز محوطه حفاری است که با هر حرکت ظریف، سرنخ‌هایی درباره گذشته را آشکار می‌سازد.

در آخرین ستون ماسه‌مال زمان، پرسیدم که چگونه برخی مورخان ناسیونالیست به دنبال گذشته‌ای "اصیل" پیش از استعمار فیلیپینی هستند. بسیاری به یک ایده روی می‌آورند، به اصطلاح آسترونزیایی‌ها. این اصطلاح در کتاب‌های درسی، کلاس‌های درس، برنامه درسی Matatag، رسانه‌های اجتماعی و تحقیقات ظاهر می‌شود. اغلب به عنوان امری قطعی و بدون سؤال در نظر گرفته می‌شود. اما آسترونزیایی واقعاً به چه معناست و چرا شکل می‌دهد که چگونه گذشته را در فیلیپین و اقیانوس آرام گسترده‌تر درک می‌کنیم؟

اصطلاح آسترونزیایی در باستان‌شناسی آغاز نشد. با زبان شروع شد. زبان‌شناسانی مانند Otto Dempwolff و Robert Blust زبان‌های گفته شده در تایوان، فیلیپین، اندونزی و حتی تا ماداگاسکار و اقیانوس آرام را مطالعه کردند. آن‌ها کلمات، دستور زبان و الگوهای صوتی مشترک را متوجه شدند. به دلیل این شباهت‌ها، آن‌ها را در یک خانواده زبانی گروه‌بندی کردند.

بنابراین، آسترونزیایی به یک خانواده زبانی اشاره دارد. این یک زبان نیست.

ایده شناخته‌شده‌ای وجود دارد که اغلب به Max Weinreich مرتبط است که "یک زبان، گویشی است با ارتش و نیروی دریایی." این مانند یک شوخی به نظر می‌رسد، اما نکته مهمی را برجسته می‌کند. آنچه ما زبان می‌نامیم توسط تاریخ و قدرت شکل می‌گیرد، نه فقط نحوه صحبت کردن مردم.

پس چگونه این به داستانی درباره مردم تبدیل شد؟

باستان‌شناسان شروع به استفاده از این مدل زبانی برای توضیح گذشته کردند. Peter Bellwood پیشنهاد کرد که مردم حدود 4000 تا 5000 سال پیش از تایوان خارج شدند و زبان، کشاورزی، سفالگری و شیوه‌های زندگی را همراه خود آوردند در حالی که از جزیره‌ای به جزیره دیگر سفر می‌کردند.

هنوز هم یک مدل است. در نظر گرفتن آن به عنوان واقعیت نادیده می‌گیرد که چگونه تحقیق کار می‌کند.

در باستان‌شناسی، ما با شواهد محدود کار می‌کنیم، و محققان مختلف می‌توانند تفسیرهای متفاوتی از همان داده‌ها بسازند. بنابراین، باید بپرسیم این مدل چگونه ساخته شد، چه شواهدی استفاده شد و چه ایده‌هایی آن را هدایت کردند.

برنج نمونه‌ای است.

یکی از نکات اصلی مدل آسترونزیایی این است که برنج اهلی شده به عنوان عامل فشار عمل کرد و به "آسترونزیایی‌ها" اجازه داد به جنوب شرقی جزایر آسیا و سپس به اقیانوس آرام بروند، با این فرض که برنج از تایوان آمده است. اما مجموعه داده‌های اخیر تصویری متفاوت را نشان می‌دهند. در حالی که برنج برای اولین بار در چین اهلی شد، کشت اولیه نیز در مناطق متعدد جنوب شرقی آسیا، از جمله لائوس امروزی، توسعه یافت. در فیلیپین، هیچ شواهد باستان‌شناسی قوی از کشاورزی برنج مرطوب زودتر از حدود 700 سال پیش وجود ندارد، بسیار دیرتر از حرکت پیشنهادی آسترونزیایی.

قبل از آن، مردم به استراتژی‌های متنوعی متکی بودند. آن‌ها محصولات ریشه‌ای مانند تارو (گبی) می‌کاشتند، کشاورزی خشک انجام می‌دادند و از منابع جنگلی و ساحلی استفاده می‌کردند. این انطباق محلی را منعکس می‌کند نه اینکه یک گروه واحد یک سیستم را در همه جا معرفی کند.

ژنتیک داستانی مشابه می‌گوید. مردم در جنوب شرقی جزایر آسیا از گروه‌های اجدادی متعدد می‌آیند. الگوی ساده‌ای از رسیدن یک گروه و جایگزینی دیگران وجود ندارد. در عوض، اختلاط بلندمدت وجود دارد. برخی پیوندهای ژنتیکی به تایوان، برخی دیگر به سرزمین اصلی جنوب شرقی آسیا و برخی دیگر به جمعیت‌های قبلی که قبلاً در جزایر بودند اشاره دارند.

بنابراین، اکنون سه نوع شواهد داریم. زبان. باستان‌شناسی. ژنتیک.

آن‌ها به روشی مستقیم مطابقت ندارند. این یک نکته کلیدی را تأکید می‌کند. گسترش زبان مانند حرکت مردم نیست.

زبان‌ها می‌توانند از طریق تجارت، ازدواج، اتحاد و تعامل روزمره گسترش یابند. مردم می‌توانند زبانی را بدون حرکت زیاد بپذیرند. خانواده‌های زبانی به عنوان ابزاری برای شناسایی روابط و پیوندها در سراسر جوامع عمل می‌کنند، اما به طور دقیق با مهاجرت مطابقت ندارند.

برخی محققان این موضوع را مطرح کرده‌اند.

Roger Blench استدلال می‌کند که مدل آسترونزیایی فرض می‌کند که زبان، کشاورزی و مردم با هم حرکت کردند. در واقعیت، این‌ها می‌توانند به روش‌ها و زمان‌های مختلف حرکت کنند.

John Terrell این را بیشتر پیش می‌برد. او نشان می‌دهد که بسیاری از گزارش‌های گسترش آسترونزیایی به عنوان روایت‌های ساده نوشته شده‌اند، با یک گروه در مرکز. این گروه به عنوان حرکت در سراسر مناطق و شکل‌دهی رویدادها به تصویر کشیده می‌شود. گروه‌های دیگر در حاشیه ظاهر می‌شوند، به عنوان افرادی که ملاقات شدند، جذب شدند، یا پشت سر گذاشته شدند توصیف می‌شوند. این روایت‌ها نقش‌ها را اختصاص می‌دهند و یک گروه را فعال و دیگران را کمتر مهم نشان می‌دهند.

به جای یک مهاجرت واحد، آنچه می‌بینیم اپیزودهای متعدد حرکت در سراسر منطقه است. John Peterson این را "لحظه آسترونزیایی" می‌نامد، نه به عنوان توضیحی در خود، بلکه به عنوان راهی برای توصیف ضربان‌های تکرارشونده حرکت، تعامل و همترازی موقت هویت‌ها — فرآیندهایی که باید در زمینه‌های خاص خود بررسی شوند نه اینکه تحت یک برچسب واحد گروه‌بندی شوند.

به این ترتیب، مدل از آنچه John Terrell به عنوان ساختار نژادپرستانه انتقاد می‌کند پیروی می‌کند. این شبیه ایده‌های قدیمی‌تر مانند امواج مهاجرت است، که در آن مردم در گروه‌های رتبه‌بندی شده قرار گرفتند. این نشان می‌دهد که تغییر از یک گروه می‌آید، که حرکت متعلق به یک گروه است و تاریخ توسط یک جمعیت در حال گسترش واحد هدایت می‌شود.

اما شواهد از این پشتیبانی نمی‌کنند.

اگر به گذشته متفاوت نگاه کنیم، شبکه‌ها را می‌بینیم. مردم به عقب و جلو حرکت کردند. جوامع ایده‌ها، محصولات و شیوه‌ها را به اشتراک گذاشتند. حرکت در جهات مختلف رخ داد، نه فقط یکی. هیچ مرکز واحد و هیچ مسیر واحدی وجود نداشت.

پس، آسترونزیایی چیست؟

این یک مردم نیست. این یک زبان نیست. این یک خانواده زبانی با شاخه‌های متعدد است. بیشتر این شاخه‌ها در تایوان یافت می‌شوند، در حالی که یک شاخه — مالایو-پلینزیایی — در سراسر فیلیپین، اندونزی، اقیانوس آرام و ماداگاسکار گسترش می‌یابد.

گسترش این زبان‌ها به خوبی مستند شده است، اما از یک داستان مهاجرت واحد پیروی نمی‌کند.

مدل آسترونزیایی تأثیرگذار شد زیرا ظاهر دور شدن از چارچوب‌های استعماری قبلی را دارد در حالی که اتصالات در سراسر مناطق را برجسته می‌کند. با این حال، ساختار استعماری را حفظ می‌کند. مدل‌های قبلی جمعیت‌ها را رتبه‌بندی می‌کردند. مدل جدیدتر شرایط را تغییر می‌دهد، اما همچنان به دنبال یک منشأ واحد و یک جهت حرکت واحد است.

گذشته به این صورت کار نمی‌کند.

رویکرد بهتر این است که گذشته را به عنوان یک شبکه ببینیم. مردم متصل شدند، حرکت کردند و در طول زمان تعامل کردند. تغییر از طریق تماس آمد، نه از یک گروه واحد که به بیرون گسترش می‌یابد. برای درک گذشته، به اشکال متعدد شواهد نیاز داریم: باستان‌شناسی، زبان، ژنتیک و دانش اجتماعی.

به عنوان مثال، برخی گروه‌ها مانند آمیس تایوان داستان‌هایی را حفظ می‌کنند که آن‌ها را به مکان‌هایی مانند لوزون متصل می‌کند. این گزارش‌ها راه دیگری برای درک گذشته ارائه می‌دهند.

در پایان، نامی مانند آسترونزیایی یک ابزار است. به ما کمک می‌کند اتصالات را ببینیم، اما همه چیز را توضیح نمی‌دهد.

گذشته یک داستان نیست. این داستان‌های زیادی است که همیشه همسو نیستند، اما با هم گسترش می‌دهند که چگونه تاریخ‌های مشترک خود را درک می‌کنیم. – Rappler.com

Stephen B. Acabado استاد انسان‌شناسی در دانشگاه کالیفرنیا-لس آنجلس است. او پروژه‌های باستان‌شناسی Ifugao و Bicol را هدایت می‌کند، برنامه‌های تحقیقاتی که ذینفعان جامعه را درگیر می‌کنند. او در Tinambac، Camarines Sur بزرگ شد.