Jaime Fábregas neemt het mee naar de straten

Jaime Fábregas heeft het allemaal gedaan: werken als acteur, editor, componist van filmmuziek, televisiepresentator — noem het maar op, hij heeft het waarschijnlijk gedaan.

Hij is meer recentelijk bekend om de karakterrollen die hij speelde als Don Facundo in Batang Quiapo en Lolo Delfin in Probinsiyano. Zijn scala als acteur gaat van de typische schurk tot een stumperige gekke professor vanwege zijn natuurlijke komische timing — een veelzijdigheid die hem de 2023 Urian Lifetime Achievement award opleverde.

"Zoals bij de meeste karakteracteurs, wanneer mensen me op straat ontmoeten, zeggen ze gewoon: 'Hé, dat is, dat is hoe heet hij ook alweer?' Hoewel dat een beetje is veranderd," grinnikt hij.

Het 'rat pack'

Jaime komt oorspronkelijk uit Iriga en spreekt vloeiend Bicolano, Spaans en Filipijns. Op 9-jarige leeftijd stond hij al op het podium bij Naga Parochial, vervolgens naar de middelbare school bij Ateneo de Naga. 

Jaime studeerde aan De La Salle University in Manilla (chemische technologie), en werd al snel deel van wat je Peque Gallaga's "rat pack" zou kunnen noemen, waarin onder anderen Mitch Valdez zat, en later Joel Torre en Ronnie Lazaro zich aansloten in Bacolod.

Dit mentorschap onder Peque leidde tot zijn deelname aan de Fabulous Gamboa Show (Channel 13, 1969). Vervolgens volgden meer televisieshows bij RPN Channel 9 als co-presentator met June Kiethley in Changes (1970) en The Un-Cola Special (1972).

Na te hebben gewerkt aan verschillende aspecten van televisieproductie nam Jaime het over van Ariel Ureta als presentator en segmentproducent van MetroMagazine, een tv-show geproduceerd door Imelda Marcos' Metro Manila Commission (1977 tot 1984). Het was rond deze tijd dat hij door Abu de la Cruz werd uitgenodigd voor de muzikale score van de Experimental Cinema of the Philippines-productie van Misteryo sa Tuwa.

De moord op Ninoy Aquino en de daaropvolgende politieke verontwaardiging overtuigden Jaime er echter van dat hij niet langer deel kon uitmaken van MetroMagazine. Zijn politieke ontwaken werd verder versterkt door zijn deelname aan Sic O'Clock News (jaren '80), een politieke satire over de meest actuele sociale en politieke kwesties van die tijd, onder regie van Marilou Diaz Abaya.

Malate muziek

Wat de meeste mensen misschien niet over Jaime weten, is dat hij muzikant is, en een zeer sterke zangkunstenaar, een bariton die in verschillende folkhuizen als soloartiest optrad in vroeger tijden. 

Die opwindende dagen en nachten in Malate bij de Last Unicorn voordat het het Hobbit House werd, de 3rd Eye achter het Luneta Hotel, de Pensione Filipina. Boomers kunnen zich dit goed voorstellen. Zoals hij zelf zegt, was hij net als elke andere jonge muzikant die door de straten van Malate trok, met een 12-snarige gitaar op sleeptouw.

Het duurde niet lang voordat Jaime de leadzanger werd van een "jazzband", wat eigenlijk meer een freestyle soort band was die zich niet hield aan labels of specifieke genres. 

Muziek was muziek, en ze speelden hun eigen originele muziek en coverden artiesten zoals Dylan, CSN & Y, jazz met af en toe uitstapjes naar fusion geïnspireerd door artiesten als Corea, Pastorius, en John McLaughlin, en het Mahavishnu Orchestra. Dit waren de jaren '70. Opwindende dagen en nachten, inderdaad.

Volledige openbaarmaking: we waren getrouwd. Onze oudste werd geboren in december 1972 en we weten allemaal wat er in september 1972 gebeurde. 

Toen de avondklok om middernacht werd opgeheven, ging het muziekleven door met de altijd aanwezige MetroCom-auto's die in de hoek op de loer lagen. Sommige mensen verdwenen op mysterieuze wijze en velen veronderstelden dat het was om naar afkickkliniek te gaan, maar vaker wel dan niet waren ze op weg naar "de heuvels". 

Sommigen werden "uitgenodigd" naar Camp Crame voor verhoor om nooit meer gezien te worden. De gelukkigen kwamen uiteindelijk thuis, geslagen en gemarteld.

Passie en politiek

Een Marcos zat destijds in Malacañang, en decennia later zit er weer een Marcos in Malacañang. "De rally van 30 november was," hij schudt zijn hoofd, "malasado (niet gaar genoeg)." 

"Ik was uitgenodigd om te spreken tijdens de rally, maar ik besefte niet dat er twee locaties waren! Waarom moeten we twee aparte rally's hebben?"

Rally's zijn sociale bijeenkomsten geworden in plaats van echte bewegingen voor verandering. Dit kan zeer frustrerend zijn voor iemand die tussen de velen stond tijdens EDSA 1, de beweging die de Filipijnen op de wereldkaart zette als de auteurs van People Power.

En er volgden meer EDSA's. Het is 40 jaar geweest. De decennia slijten mensen uit, ze kiezen ervoor om bij hun baan te blijven en te zeggen, nou ja, het is wat het is. Maar Jaime kan dat niet. Bij elke gelegenheid heeft Jaime zijn politieke mening geuit.

"Ik hoop dat BBM (president Marcos) het ICAIC-wetsvoorstel (Independent Commission Against Infrastructure Corruption) als dringend verklaart en dat we verder kunnen gaan met de onderzoeken en eindelijk die criminelen in de gevangenis kunnen stoppen. Ja, wat die politici hebben gedaan met de overstromingscontroleprojecten is crimineel. De manier waarop deze onderzoeken verlopen is ontmoedigend," zegt hij.

"BBM lijkt iets te willen corrigeren, en hij zou ook de anti-dynastie-wet als dringend moeten verklaren. En aangezien dit zijn hele familie zal treffen, dan, en misschien dan, kunnen we zeggen dat we de zoon niet kunnen verwijten voor de zonden van de vader."

"Politieke dynastieën zijn de norm geworden. Politiek in de Filipijnen is een bedrijf," voegt Jaime toe. "De voorzitter benoemt zijn opvolger en het gaat gewoon door generaties lang door. En het spreekt voor zich dat we lijden. Geen wegen, geen bruggen, geen infrastructuur. Het duurt 12 uur om van Manilla naar Naga te reizen!"

Jaime schudt zijn hoofd denkend. "De hele wereld is gek. Spanje heeft bijvoorbeeld hun eigen problemen met corruptie. Maar ze hebben tenminste een vervoerssysteem dat werkt. En wij? Nada!"

Maar Jaime zal natuurlijk nog steeds aanwezig zijn, terug op straat wanneer nodig. – Rappler.com