Warsh wil nieuw pact tussen Fed en ministerie – onafhankelijkheid onder vuur

Kevin Warsh, de beoogde nieuwe voorzitter van de Federal Reserve, wil de relatie tussen de centrale bank en het Amerikaanse ministerie van Financiën herzien via een nieuw akkoord. Dat plan wakkert de discussie aan over de onafhankelijkheid van de Fed en de impact op de markt voor Amerikaanse staatsobligaties van 30 biljoen dollar.

Nieuwe afspraak kan grote gevolgen hebben

De kern van Warsh’ plan is een nieuw Fed-Treasury-akkoord, naar voorbeeld van het historische akkoord uit 1951. Dat pact maakte destijds een einde aan directe overheidssturing van het rentebeleid en legde de basis voor een onafhankelijke centrale bank.

Volgens Warsh is die scheiding de afgelopen jaren vervaagd. De Fed kocht na de financiële crisis en tijdens de pandemie voor duizenden miljarden dollars aan staatsobligaties op. Daardoor groeide de balans tot ruim 6 biljoen dollar en werd de centrale bank een dominante speler op de obligatiemarkt.

Met een nieuw akkoord wil Warsh dat terugdraaien. Zijn idee is dat de Fed vooraf duidelijk vastlegt hoe groot haar balans mag zijn en onder welke omstandigheden zij mag ingrijpen op de obligatiemarkt. Het ministerie van Financiën stemt zijn schulduitgifte daar vervolgens op af.

In normale tijden zou de Fed dan geen grootschalige obligatieaankopen meer doen. Alleen bij echte noodsituaties mag dat nog, en dan zo tijdelijk mogelijk.

Fel criticus van de opgeblazen Fed-balans

Warsh staat bekend als een uitgesproken criticus van quantitative easing, het massaal opkopen van obligaties door de Fed. Volgens hem heeft dat beleid de markt verstoord en de overheid aangemoedigd om steeds grotere tekorten te accepteren.

Hij stelt dat de Fed daarmee feitelijk de geest van het akkoord uit 1951 zelf heeft geschonden. Door structureel lange staatsobligaties op de balans te houden, zou de centrale bank de rente kunstmatig laag hebben gehouden en inflatierisico’s hebben onderschat.

Warsh pleit daarom voor balansverkleining en een verschuiving richting kortlopende staatsleningen, zoals Treasury bills. Dat maakt het beleid volgens hem voorspelbaarder en herstelt het prijsmechanisme op de obligatiemarkt.

Angst voor politieke inmenging

Critici vrezen dat een nieuw akkoord juist de deur opent naar politieke druk. Zeker omdat president Donald Trump eerder zei dat de Fed bij het vaststellen van de rente rekening moet houden met de snel oplopende rentelasten van de overheid, die richting 1.000 miljard dollar per jaar gaan.

Volgens tegenstanders kan zo’n afspraak worden gelezen als een impliciete garantie dat de Fed de staatsschuld blijft ondersteunen. Dat zou de geloofwaardigheid van de inflatiebestrijding ondermijnen en de volatiliteit op de markt vergroten.

Warsh zelf stelt juist het tegenovergestelde. Duidelijke afspraken moeten volgens hem voorkomen dat de Fed opnieuw wordt meegezogen in structurele steun aan de overheid.

Havik, maar geen renteverhoger

Warsh werd twee weken geleden door Trump gekozen als opvolger van Jerome Powell.

Hij geldt als de meest behoudende kandidaat van de namen die rondgingen. Analisten typeren hem als een havik die inflatie en financiële stabiliteit vooropzet. Niet voor niets dat Bitcoin (BTC) en ook aandelen een scherpe duik maakten na het nieuws.

Tegelijk is hij niet per definitie voor hogere rentes. Sinds de verkiezing van Trump pleit Warsh juist voor ruimte voor renteverlagingen, onder meer omdat AI-gedreven productiviteitsgroei de inflatie structureel kan afremmen.

Trump probeerde zorgen over verkrapping weg te nemen door expliciet te zeggen dat hij Warsh niet zou hebben voorgedragen als die de wens had geuit om de rente te verhogen.

Hoewel Trump en minister van Financiën Scott Bessent openlijk meer afstemming met de Fed nastreven, verwachten veel marktkenners geen directe politieke overname van de centrale bank. Rente­besluiten blijven in handen van een breed comité en regionale Fed-bestuurders zijn recent opnieuw benoemd.